W angielskich szpitalach wprowadzany jest krajowy system wczesnego ostrzegania dla chorych dzieci trafiających na oddziały ratunkowe. Personel ma regularnie mierzyć i punktować podstawowe parametry życiowe, a niepokój rodzica, opiekuna lub samego dziecka ma automatycznie uruchamiać pilniejszą ocenę stanu zdrowia.
Jak ma działać nowy system
Narodowy Pediatryczny System Wczesnego Ostrzegania (PEWS) zakłada, że pracownicy oddziałów ratunkowych będą sprawdzać, zapisywać i oceniać takie wskaźniki jak ciśnienie krwi, tętno czy poziom tlenu we krwi. Z wyników powstaje łączna punktacja: im jest wyższa, tym pilniejszej pomocy potrzebuje dziecko.
Ważny jest też element poza liczbami. Zaniepokojenie personelu, rodziców, opiekunów albo samego dziecka ma od razu wywoływać eskalację opieki. System opracowały wspólnie NHS England, Królewskie Kolegium Pediatrii i Zdrowia Dziecka oraz Królewskie Kolegium Pielęgniarek. Ma ruszyć przed zimą, gdy obciążenie służby zdrowia jest największe.
Podobne narzędzie, stosowane m.in. do wychwytywania sepsy u dorosłych, działa już na oddziałach ratunkowych i ogólnych. Ponad 90 szpitali w Anglii korzysta z PEWS na oddziałach dziecięcych, z osobnymi ocenami dopasowanymi do wieku, od niemowląt po nastolatków.
Tło: korytarze i „reguła Marthy”
Zapowiedź padła po deklaracji minister zdrowia Yvette Cooper, że skończy się z „opieką na korytarzach” dla chorych dzieci. Polityczka przywołała sprawę dwuletniego Finlaya Robertsa, który zmarł w 2024 roku po wielogodzinnym pobycie na szpitalnym korytarzu i wypisaniu do domu. Przeprosiła jego rodziców w imieniu NHS. Koroner zwrócił uwagę na brak podstawowych pomiarów wykonywanych przez przeciążony personel. Szpital Whittington Health przekazał kondolencje i poinformował, że okresowo mierzy się z wyjątkowo dużym obłożeniem.
NHS zapowiedziało też rozszerzenie na wszystkie angielskie oddziały ratunkowe „reguły Marthy”. Daje ona pacjentom i bliskim prawo do szybkiej, ponownej oceny, gdy obawiają się pogorszenia stanu, a ich obawy są ignorowane. Nazwa pochodzi od 13-letniej Marthy Mills, która zmarła w 2021 roku na sepsę w szpitalu po wypadku rowerowym. Koroner uznał, że obaw jej rodziny nie wzięto pod uwagę i że dziewczynka prawdopodobnie przeżyłaby, gdyby wcześniej trafiła na intensywną terapię. Na oddziałach ratunkowych ma działać specjalny numer telefonu, pod którym można wywołać pilny przegląd opieki.
Naczelny pielęgniarz Anglii Duncan Burton powiedział, że na szybko działających oddziałach ratunkowych personel musi szybko dostrzegać pogarszający się stan dziecka, a ujednolicone podejście pomoże rozpoznawać sygnały ostrzegawcze i podejmować decyzje na czas.
Co to oznacza dla czytelnika w Polsce
Zmiany dotyczą wyłącznie angielskiej służby zdrowia i nie obowiązują w Polsce ani w całej Unii Europejskiej. Mogą jednak być ciekawym punktem odniesienia. Także w Polsce szpitalne oddziały ratunkowe działają w oparciu o segregację medyczną (triaż), czyli ocenę, kto powinien być przyjęty w pierwszej kolejności, ale nie wynika z tego, że obowiązuje u nas identyczny system punktowy dla dzieci. Szczegóły zależą od konkretnego szpitala i procedur.
Z angielskiego przykładu płynie praktyczna wskazówka dla rodziców, niezależnie od kraju:
- jeśli stan dziecka się pogarsza, mówcie o tym personelowi głośno i konkretnie,
- opisujcie, co się zmieniło, np. oddech, kolor skóry, reakcje, apetyt czy poziom aktywności,
- pytajcie o ponowną ocenę, gdy niepokój nie mija, mimo że dziecko było już badane.
Obserwacje rodziców, którzy znają swoje dziecko najlepiej, mogą być cennym uzupełnieniem pomiarów. W Anglii ma to być teraz formalnie wpisane w procedury.
Źródło: BBC News – „A&E warning system to flag sick children deteriorating quickly”
